Türkiye’de 2025 yılında başlayan ve 2026’da etkileri devam eden şap hastalığı, hayvancılık sektöründe ciddi ekonomik kayıplara yol açtı. Prof. Dr. Sezgin Şentürk, üreticilerin en çok merak ettiği soruları yanıtladı ve önemli uyarılarda bulundu.


Şap Hastalığı Nedir? Nasıl Bulaşır?

Şap hastalığı, oldukça bulaşıcı bir viral hastalıktır.
Virüs;

  • İnsanlar aracılığıyla
  • Hayvan hareketleriyle
  • Kuşlarla
  • Hatta rüzgarla

çok hızlı yayılabilir.

Normal şartlarda 20 km’ye kadar taşınabilen virüs, uygun koşullarda 200 km mesafeye kadar yayılabilmektedir. Bu da hastalığın kontrolünü oldukça zorlaştırmaktadır.


2025–2026 Şap Salgını Neden Bu Kadar Etkili Oldu?

Türkiye’de uzun yıllardır görülmeyen SAT-1 serotipi, yeniden ortaya çıktı.
Bu yeni varyant;

  • Çok hızlı yayıldı
  • Hayvanlarda ayak ve meme problemlerine yol açtı
  • Süt verimini ciddi şekilde düşürdü
  • Birçok hayvanın kesime gitmesine neden oldu

Özellikle ekonomik kayıplar, hayvan ölümlerinden bile daha büyük boyutlara ulaştı.


Şap Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Üreticilerin en çok aradığı konulardan biri olan belirtiler:

  • Ağız içinde yaralar
  • Ayaklarda topallık
  • Meme lezyonları
  • Süt veriminde ani düşüş
  • Yüksek ateş

Bu belirtiler görüldüğünde derhal veteriner hekime başvurulması gerekiyor.


Şap Aşısı Ne Zaman Yapılmalı?

Şap hastalığıyla mücadelede en güçlü silah aşılamadır.

Uzmanlara göre:

  • İlk aşıdan sonra 21–28 gün içinde tekrar (booster) yapılmalı
  • Riskli bölgelerde 4 ayda bir
  • Normal bölgelerde 6 ayda bir tekrar edilmeli

Ancak en doğru program için il/ilçe tarım müdürlükleriyle iletişim kurulması öneriliyor.


Şap Hastalığına Karşı Bağışıklık Nasıl Güçlendirilir?

Aşı kadar önemli bir diğer konu ise hayvanın bağışıklık sistemi.

Rasyonda mutlaka bulunması gereken destekler:

  • Vitamin E
  • Vitamin D
  • Çinko
  • Selenyum

Gerekli durumlarda enjeksiyon uygulamalarıyla desteklenmesi,
hayvanın:

  • Hastalığa daha dirençli olmasını
  • Hastalığı daha hafif atlatmasını sağlar

Şap Hastalığı Geçiren Hayvan Tekrar Yakalanır mı?

Evet, yakalanabilir.

Bunun nedeni:

  • Virüsün sürekli varyant değiştirmesi
  • Serotipler arasında çapraz bağışıklığın zayıf olması

2025 yılında sahada yapılan gözlemlerde,
hastalığı atlatan hayvanların 2–3 ay sonra tekrar şap olduğu rapor edilmiştir.


Şap Hastalığında Karantina ve Bildirim Neden Önemli?

Hastalık görüldüğünde:

  • Veteriner hekime hemen haber verilmeli
  • İşletmede karantina uygulanmalı

Aksi halde hastalık:

👉 Bölgeden bölgeye
👉 Dalga dalga tüm ülkeye yayılabilir

Bu durum sadece üreticiyi değil,
tüm toplumda hayvansal gıda arzını etkiler.


Sonuç: Şap Hastalığında En Kritik 3 Adım

✔ Doğru serotipe uygun aşılama
✔ Güçlü bağışıklık yönetimi
✔ Hızlı bildirim ve karantina

Şap hastalığıyla mücadelede bu üç adımın eksiksiz uygulanması, hem işletmelerin hem de ülke hayvancılığının sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıyor.

Post Views: 71